Σύμφωνα με στοιχεία και πληροφορίες που υπάρχουν η Δερύνεια βρίσκεται στη θέση αυτή για 700 περίπου χρόνια.  Αποδεικνύεται όμως από τους αρχαιολογικούς χώρους και μνημεία που βρίσκονται στην κατεχόμενη περιοχή και στη Νεκρή Ζώνη ότι η ιστορία της Δερύνειας είναι πολύ μεγαλύτερη.

Δεν γνωρίζουμε με στοιχεία από πού πήρε το όνομά της η Δερύνεια.  Ο Σίμος Μενάρδος καθώς και ο J. Goodwin στο βιβλίο του «An historical toponymy of Cyprus» Τρίτη έκδοση 1978 σελίδα 264, ισχυρίζονται ότι εδώ εγκαταστάθηκαν έποικοι, ίσως μετά τον Τρωικό πόλεμο, από την αρχαία πόλη Γερήνεια που ήταν κοντά στην Πύλο της Πελλοπονήσυ και ήταν πρωτεύουσα στο Βασίλειο του περίφημου και συνετού βασιλιά Νέστορα τον οποίο ο ΄Ομηρος ονομάζει ΓΕΡΗΝΙΟΝ διότι καταγόταν από τη Γερήνια. Τα πιο πάνω ασπάζεται και ο Νέαρχος Κληρίδης στο βιβλίο του «Χωριά και Πολιτείες της Κύπρου».΄Αλλη εκδοχή είναι ότι το όνομα προήλθε από το όνομα κάποιου ΄Αγγλου ή Φράγκου Στρατηγού που στρατοπέδευσε κάποτε στην περιοχή «Βουνός» της Δερύνειας. Τα πιο πάνω και άλλες εκδοχές περιλαμβάνονται και σε μελέτη του Δερυνειώτη μουσικοσυνθέτη - ερευνητή Αδάμου Κ. Κατσαντώνη που εκδόθηκε το 1991.

Αυτό που σήμερα μπορούμε να θεωρήσουμε σαν μαρτυρία για στήριξη του ισχυρισμού για την ονομασία της Δερύνειας είναι ότι στα νοτιοανατολικά και ανάμεσα Δερύνειας και παραλίας υπάρχει τοποθεσία με αρχαίο οικισμό που ονομάζεται Θεριμειό ή Θερινειό.  Μεταγενέστερα έγινε «Δρυνιό», «Δρύνεια» και τέλος «Δερύνεια».

Σημερινή μορφή

Στην αγκαλιά του κόλπου της Αμμοχώστου στα ανατολικά παράλια της Κύπρου, πλάι στην ιστορική και άλλοτε κοσμοπολίτικη πόλη του Ευαγόρα, την ξακουστή Αμμόχωστο, βρίσκεται η όμορφη θαλασσοφίλητη και φιλοπρόοδη Δερύνεια.

Απέχει μόνο 5 χιλιόμετρα από την Αμμόχωστο και 2 χιλιόμετρα από την καταγάλανη θάλασσα με τη χρυσή αμμουδιά της.

Το συρματόπλεγμα του Αττίλα στερεί από το 1974 τη Δερύνεια από την επαφή και επικοινωνία της τόσο με την Αμμόχωστο όσο και τη θάλασσα της.  Το 70% της περιοχής του Δήμου είναι κατεχόμενο και όλοι οι κάτοικοι έχουν χάσει τις περιουσίες τους.

Ο πληθυσμός του Δήμου είναι περίπου 7.500.  Στον αριθμό αυτό περιλαμβάνονται οι 1.000 πρόσφυγες που ζουν στον οικισμό προσφύγων της Δερύνειας ενώ δεν περιλαμβάνονται οι 3.000 πρόσφυγες κάτοικοι της κατεχόμενης ενορίας της «Κάτω Δερύνειας» που βρίσκονται όπως όλοι οι πρόσφυγες σκορπισμένοι σ' ολόκληρη την Κύπρο και στο εξωτερικό.

Παρόλο που οι επιπτώσεις της τουρκικής εισβολής παρεμπόδισαν την πρόοδο και ανάπτυξη του Δήμου τόσο οικονομικά, όσο εμπορικά και τουριστικά, εντούτοις χάρη στην προοδευτικότητα και εργατικότητα των κατοίκων της και τις προσπάθειες των εκάστοτε Τοπικών Αρχών και Οργανωμένων Φορέων του Δήμου έγινε κατορθωτό η Δερύνεια να αναπτυχθεί σε μεγάλο βαθμό.

Οι κάτοικοι του Δήμου είναι αγρότες ή απασχολούνται στην τουριστική βιομηχανία της Αγίας Νάπας και του Πρωταρά, το εμπόριο, τη μεταποίηση και τη βιοτεχνία.

Οι αγρότες ασχολούνται με την καλλιέργεια πρώιμων λαχανικών και κυρίως με την καλλιέργεια της φράουλας.  Η Δερύνεια έχει δημιουργήσει παράδοση, κατέχει την πρώτη θέση στην παραγωγή φράουλας και καλύπτει το 60% της παγκύπριας παραγωγής.  Στο γεγονός αυτό δίδεται μεγάλη σημασία και κάθε 2 χρόνια, περί τα μέσα Μαΐου, διοργανώνεται με μεγάλη επιτυχία Παγκύπριο Φεστιβάλ Φράουλας που προκαλεί το ενδιαφέρον χιλιάδων επισκεπτών, ντόπιων και ξένων.

Στον τομέα του Πολιτισμού η Δερύνεια έχει δημιουργήσει και διατηρεί μεγάλη παράδοση.  Κατατάσσεται ανάμεσα στις πρώτες Κοινότητες που ίδρυσαν χορευτικά, θεατρικά και μουσικά σχήματα.

Στον τομέα επίσης του αθλητισμού η Δερύνεια έχει να επιδείξει μεγάλες επιτυχίες.  Το Αθλητικό Σωματείο «Αναγέννηση» που ιδρύθηκε το 1920, κατατάσσετε ανάμεσα στα ιστορικότερα σωματεία της Κύπρου, διατηρεί τμήματα ποδοσφαίρου και πετόσφαιρας ανδρών και γυναικών.  Ο Εθνικός Σύλλογος «Δημητράκης Χριστοδούλου» διατηρεί ομάδα futsal. Η Δερύνεια έχει αναδείξει αθλητές παγκύπριας και παγκόσμιας εμβέλειας με μεγάλες επιτυχίες σε αγώνες στίβου και σκοποβολής.

Η προσφορά της Δερύνειας είναι επίσης μεγάλη στους Εθνικούς Αγώνες.  Γαλουχημένοι με τα ιδανικά της Δημοκρατίας και της Ελευθερίας νέοι της, ανταποκρινόμενοι στις προσκλήσεις της μικρής μας πατρίδας έχουν προσφέρει τη ζωή τους στους αγώνες για την ελευθερία της.

Η Δερύνεια διαθέτει αρκετά μνημεία, αξιοθέατα και σημεία αναφοράς, όπως Βυζαντινές Εκκλησίες, Λαογραφικό Μουσείο, Μνημεία Ηρώων, Υπαίθριο Αμφιθέατρο, Αθλητικό Κέντρο, Δημοτικό Πάρκο, Δημοτικό Μέγαρο, το Πολιτιστικό Κέντρο Κατεχόμενης Αμμοχώστου.

Παρόλες τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι Δερυνειώτες με την ημικατοχή και τον ημιεγκλωβισμό η αγωνιστικότητα τους για πρόοδο και ανάπτυξη τους ώθησε στην αναβάθμιση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης.  Από Συμβούλιο Βελτιώσεως που λειτουργούσε μέχρι την 6η Ιανουαρίου 1994 αναβαθμίστηκε σε Δήμο ύστερα από δημοψήφισμα που έγινε στις 6 Ιουνίου 1993 και ποσοστό 74,70% των κατοίκων ψήφισε υπέρ της αναβάθμισης της Κοινότητας σε Δήμο.